Ciśnienie osmotyczne i rozmieszczenie płynów w ustroju

Medycyna » Ciśnienie osmotyczne i rozmieszczenie płynów w ustroju

Badania lotniczo lekarskie
www.polmed.pl
Polmed, prywatna opieka medyczna,
usługi medyczne, Warszawa.
Siły osmotyczne decydują o rozmieszczeniu wody w poszczególnych przestrzeniach ustroju. Jeżeli roztwór i czysty rozpuszczalnik oddzielone są od siebie błoną przepuszczalną tylko dla rozpuszczalnika, a nieprzepuszczalną dla ciała rozpuszczonego, to cząsteczki rozpuszczalnika przechodzą do roztworu na drodze osmozy. Ciśnienie osmotyczne mierzy się wielkością ciśnienia hydrostatycznego, które musi zostać przyłożone do roztworu, aby zapobiec przechodzeniu do niego cząsteczek rozpuszczalnika (ryc. 17). Całkowite ciśnienie osmotyczne roztworu równe jest sumie ciśnień osmotycznych wywieranych przez poszczególne składniki. Ciśnienie osmotyczne wywierane na błonę półprzepuszczalną, oddzielającą roztwór od czystego rozpuszczalnika, zależy od ilości cząsteczek ciała rozpuszczonego w 1 1 rozpuszczalnika.

Jednostką wyrażającą stężenie cząsteczek rozpuszczonych jest 1 milimol. Jeżeli jednak chce się wyrazić ciśnienie osmotyczne, używa się terminu 1 miliosmoł (mOsm). 1 mOsm równa się 1/1000 osmolą. 1 mOsm ciała rozpuszczonego w 1 1 lub 1 kg wody wywiera ciśnienie osmotyczne równe 17 mm słupa rtęci. Ciśnienie osmotyczne roztworów elektrolitów zależy od ilości cząsteczek, w przeliczeniu na jednostkę objętości roztworu. 1 mOsm jonów jednowartościowych odpowiada 1 mEq, ale 1 mOsm jonów dwuwartościowych odpowiada 2 mEq.

Jeżeli płyny ustrojowe oddzielone są od siebie błoną przepuszczalną dla wody/, to wzrost lub obniżenie stężenia ciał, które również swobodnie przez tę błonę przechodzą (np. mocznik), powoduje zmiany całkowitego ciśnienia osmotycznego, tj. ciśnienia osmotycznego po obu stronach błony. Nie powoduje natomiast wzrostu efektywnego ciśnienia osmotycznego po jednej tylko stronie błony, tzn. nie wywołuje ruchu wody przez błonę półprzepuszczalną.