Mechanizm powstawania obrzęków

Medycyna » Mechanizm powstawania obrzęków

Mechanizm powstawania obrzęków jest na ogół złożony i bierze w nim udział cały szereg czynników. Na przykład w niewydolności krążenia niezupełne wypełnianie się przedsionków pod koniec rozkurczu powoduje, że krew gromadzi się w żyłach. Wzrasta ciśnienie hydrostatyczne w naczyniach włosowatych i przesączanie płynów z sieci naczyniowej do płynu międzykomórkowego, a więc powstają obrzęki.

W powstawaniu obrzęków w niewydolności krążenia dużą rolę jednak odgrywa również retencja sodu w ustroju spowodowana zmniejszonym wydalaniem go przez nerki. Mechanizm ten nie jest całkowicie wyjaśniony. Nie zależy on wyłącznie od zmniejszonego przesączania kłębkowego sodu, spowodowanego zmniejszeniem przepływu krwi przez nerki i związanej z tym prawie całkowitej resorpcji sodu w kanalikach dystalnych. Nie ma bowiem równoległości między zmianami przesączania kłębkowego a powstawaniem i ustępowaniem obrzęków. Należy więc sądzić, że prawie całkowita resorpcja kanalikowa sodu w niewydolności krążenia zależy od innych czynników.

W części przypadków niewydolności krążenia na zwiększoną resorpcję kanalikową sodu wpływa nadmierne wydzielanie aldosteronu. Wreszcie bierze się pod uwagę wewnątrznerkowe mechanizmy hemodynamiczne wpływające w niewydolności krążenia na zatrzymanie sodu w ustroju.

W zespole nerczycowym główną przyczyną obrzęków jest spowodowana białkomoczem hipoalbuminemia (a więc zmniejszone ciśnienie onkotyczne osocza), co powoduje zwiększone przesączanie płynu wewnątrznaczyniowego. do przestrzeni międzykomórkowych. Wynikające stąd zmniejszenie objętości krwi krążącej jest bodźcem do nadmiernej produkcji aldosteronu w warstwie kłębkowej kory nadnerczy. Aldosteron wzmaga resorpcję sodu w kanalikach dystalnych nerek, co z kolei powoduje hipertonię płynu zewnątrzkomórkowego. Hipertonía płynu zewnątrzkomórkowego powoduje zwiększone wydzielanie hormonu antydiuretycznego i zatrzymanie wody w ustroju, a więc dalsze narastanie obrzęków.

Czynnikami wpływającymi na powstawanie obrzęków w marskości wątroby są: obniżone ciśnienie onkotyczne osocza na skutek upośledzonej syntezy albumin w wątrobie, podwyższony poziom aldosteronu i hormonu antydiuretycznego spowodowany zmniejszonym unieczynnianiem tych hormonów przez ehorą wątrobę i wzrost ciśnienia krwi w krążeniu wrotnym.