OBRZĘKI

Medycyna » OBRZĘKI

Przez obrzęki należy rozumieć zwiększenie objętości płynu międzykomórkowego, czyli pozanaczyniowej frakcji płynu zewnątrzkomórkowego, przy czym objętość frakcji wewnątrznaczyniowej — osocza może być prawidłowa, jak i zmniejszona lub zwiększona. Zwiększenie objętości wyłącznie osocza określa się jako rozcieńczenie krwi (hemodylucja).

Obrzęki mogą być uogólnione lub ograniczone, jak np. puchlina brzuszna, obrzęk jednej kończyny. Bezpośrednią przyczyną obrzęków jest zaburzenie równowagi Starlinga. Obrzęki mogą powstać na skutek zwiększonego ciśnienia hydrostatycznego w naczyniach włosowatych, zmniejszonego ciśnienia onkotycznego osocza (hipoalbuminemia), zmniejszonego ciśnienia tkankowego, upośledzonego odpływu limfy i dodatniego bilansu sodu.

W stanach obrzękowych stwierdza się często zwiększone wydzielanie aldosteronu (tzw. wtórny hiperaldosteronizm). Wydaje się jednak, że hiperaldosteronizm nie jest przyczyną obrzęków, a tylko jednym z ogniw w mechanizmie ich powstawania. W przeciwieństwie do wtórnego, w hiperaldosteronizmie pierwotnym (guz warstwy kłębkowej kory nadnerczy — tzw. zespół Conna) obrzęków nie stwierdza się.

Przykładem obrzęków spowodowanych zwiększonym ciśnieniem hydrostatycznym są obrzęki w niewydolności krążenia. Zmniejszone stężenie albumin osocza jest przyczyną obrzęków w zespole nerczycowym i stanach wyniszczenia. W tych ostatnich do powstawania obrzęków przyczynia się również zmniejszone ciśnienie tkankowe, które w warunkach prawidłowych przeciwstawia się przesączaniu płynu poza naczynia włosowate. Upośledzony odpływ limfy jest m. im przyczyną obrzęków w stanach zapalnych.