OGÓLNE ZASADY NAWADNIANIA

Medycyna » OGÓLNE ZASADY NAWADNIANIA

Odwodnienie jest stanem bezpośrednio zagrażającym życiu dziecka i dlatego niezbędne jest jego szybkie wyrównanie przez podanie odpowiedniej ilości wody i elektrolitów. W lżejszych przypadkach odwodnienia możliwe jest nawadnianie doustne. W cięższych przypadkach oraz kiedy nawadnianie doustne jest niemożliwe (wymioty, utrata przytomności), konieczne jest pozajelitowe podanie płynów.

Prawie wyłączną drogą pozajelitowego podawania płynów jest nawadnianie dożylne. Rzadko istnieje wskazanie do nawadniania podskórnego i ogranicza się ono właściwie do infuzji roztworów o wyższym stężeniu potasu, jeśli ich podawanie doustne jest niemożliwe, a wprowadzenie dożylne budzi obawę zbyt szybkiego wzrostu poziomu potasu we krwi. Ilość podanych płynów musi. uwzględniać zapotrzebowanie prawidłowe oraz uzupełnienie strat.

Na ogół niemowlętom podaje się w pierwszej dobie nawadniania do 200 ml płynów na kg wagi ciała, a następnie około 150 ml/kg wagi. Dzieciom starszym podaje się ilości mniejsze, na ogół nie więcej niż 100 ml/kg wagi. Wszelkie obliczenia są jednak zawodne i mają tylko wartość orientacyjną. Najbardziej miarodajnym wskaźnikiem jest stan dziecka. Często po podaniu dożylnym części płynów stan ulega poprawie i możliwe jest dalsze nawadnianie drogą doustną.

Istnieje cały szereg płynów stosowanych do nawadniania dożylnego. Płyny te zawierają różne stężenia elektrolitów. Należy jednak podkreślić, że dobieranie odpowiednich płynów na podstawie wyliczeń niedoboru poszczególnych elektrolitów jest jeszcze trudniejsze niż „matematyczne" określanie ilości potrzebnych płynów i że obliczenia niedoborów jakościowych są jeszcze mniej miarodajne niż obliczenia niedoboru ilościowego. Dzieje się tak dlatego, że stężenie elektrolitów osocza nie zawsze jest miarą ich zasobów w ustroju. Ponadto stężenie to ulegać może stosunkowo szybkim zmianom, tak że może ono być już inne w chwili otrzymania wyników z laboratorium, niż było w chwili pobrania krwi. Najważniejszym jednak wydaje się fakt, że wyprowadzenie ustroju ze stanu zapaści przez podanie płynów o stosunkowo prostym składzie (jak roztwory chlorku sodowego i glukozy) przywraca nerkom zdolność regulacji stałości środowiska wewnętrznego i możliwość wyrównania istniejących zaburzeń elektrolitowych. Wydaje się więc, że w praktyce wystarcza stosowanie niewielu tylko rodzajów płynów nawadniających.