OKRES MŁODZIEŃCZY LUB DORASTANIA (15 — 18 LAT)

Medycyna » OKRES MŁODZIEŃCZY LUB DORASTANIA (15 — 18 LAT)

Okres ten nie należy zasadniczo do tematu tego podręcznika, ale omówimy go krótko. Podstawą działalności dziecka w tym okresie jest nadal nauka i tylko u nielicznych dorastających po ukończeniu szkoły podstawowej miejsce nauki zajmuje praca. Biologiczne zmiany rozwojowe wywierają potężny wpływ przede wszystkim na sferę życia emocjonalno-uczuciowego dorastających. Cechuje ich duża chwiejność i ruchliwość emocjonalna. Wzmaga się pobudliwość układu nerwowego, rozwija się silnie popęd płciowy i związane z nim zainteresowania, skłonność do kokieterii i flirtowania, dbałość o wygląd zewnętrzny. Jednocześnie u większości dorastającej młodzieży wyobraźnia staje, się coraz bardziej produktywna, spostrzeżenia są dokładniejsze i bardziej wielostronne, pamięć z mechanicznej przekształca się w logiczną, a myślenie staje się hipotetyczno-dedukcyjne (młodzież zastanawia się nie tylko nad tym, co jest i co było, ale i co mogłoby być). Wszystkie korzystne zmiany w psychice dorastających są wynikiem umiejętnie prowadzonej pracy wychowawczej środowiska. Przy błędach wychowawczych okres dorastania może przebiegać burzliwie, w konfliktach z otoczeniem i z aspołecznymi wybrykami. W ostatnich dziesiątkach lat do określania norm rozwojowych wprowadzono zagadnienie akceleracji, tj. zagadnienie przyśpieszenia tempa rozwoju całego organizmu dziecka od najwcześniejszego okresu jego życia. Proces akceleracji najwyraźniej występuje w zakresie pomiarów wzrostu i wagi, wieku szkieletowego i dojrzewania płciowego, dotyczy obu płci i różnych warstw społecznych na całej kuli ziemskiej.

Przyczyny akceleracji nie są dostatecznie udowodnione. Większość badaczy tłumaczy to zjawisko stopniową poprawą warunków życia dziecka (lepsze odżywianie, lepsze warunki mieszkaniowe, wzrost higieny dnia codziennego, spadek chorób zakaźnych itd.). Nie wykluczone też są wpływy genetyczne i kosmiczne warunkujące rozwój istot żywych na ziemi.